शिक्षणातून समाजघडणीचा ध्यास; मीनाताई जगधने यांना ‘शिक्षण रत्न’चा बहुमान रयत शिक्षण संस्थेतील ३२ वर्षांच्या सेवाव्रती कार्याची दखल; विद्यार्थ्यांसाठी राबविलेल्या अभिनव उपक्रमांचा गौरव

श्रीरामपूर( जनता आवाज वृत्तसेवा):- शिक्षण हे केवळ ज्ञानदानाचे माध्यम नसून सामाजिक परिवर्तनाचे प्रभावी साधन आहे, या विचाराला कृतीची जोड देत गेली ३२ वर्षे शैक्षणिक क्षेत्रात निःस्वार्थ योगदान देणाऱ्या मीनाताई माणिकराव जगधने यांच्या कार्याची राज्यस्तरावर दखल घेण्यात आली आहे. ग्रीन वर्ल्ड संस्थेने त्यांना ‘ग्रीन वर्ल्ड डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन शिक्षण रत्न पुरस्कार’ जाहीर केला आहे.

शिक्षणाच्या माध्यमातून वंचित, गरजू आणि होतकरू विद्यार्थ्यांना संधी उपलब्ध करून देणे, त्यांच्या व्यक्तिमत्त्व विकासाला चालना देणे आणि शिक्षणाला सामाजिक बांधिलकीची जोड देणे, ही मीनाताई जगधने यांच्या कार्याची वैशिष्ट्ये राहिली आहेत. रयत शिक्षण संस्थेच्या माध्यमातून १९९२ पासून सुरू असलेली त्यांची सेवायात्रा आजही अनेक विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.

शिक्षणाच्या पलीकडे समाजनिर्मितीचा प्रयत्न

श्रीरामपूर येथील कांतिज्योती सावित्रीबाई फुले बालवाडी, प्राथमिक विद्यामंदिर आणि संस्कार केंद्र यांच्या माध्यमातून त्यांनी शिक्षण क्षेत्रात अनेक नावीन्यपूर्ण प्रयोग केले. विद्यार्थ्यांमध्ये वाचनाची आवड निर्माण करणे, गुणवत्तावाढीसाठी विशेष उपक्रम राबविणे, पालक आणि विद्यार्थ्यांमध्ये संवाद वाढविणे, तसेच विद्यार्थ्यांच्या अडचणी समजून त्यावर मार्ग काढणे, या माध्यमातून त्यांनी शिक्षणाला अधिक संवेदनशील स्वरूप दिले.

केवळ अभ्यासक्रमापुरते शिक्षण मर्यादित न ठेवता विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासावर त्यांनी भर दिला. आर्थिक परिस्थितीमुळे शिक्षणात अडथळे येणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी दत्तक पालक योजना राबवून त्यांनी अनेक कुटुंबांना आधार दिला.

‘प्रगती विद्यालय’ची वेगळी वाट

दहावीमध्ये अपयशी ठरलेल्या विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या प्रवाहाबाहेर जाऊ न देता त्यांना पुन्हा संधी देण्याचा अभिनव विचार त्यांनी प्रत्यक्षात आणला. ‘प्रगती विद्यालय’ या उपक्रमाच्या माध्यमातून अशा विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन, शिक्षण आणि आत्मविश्वास देण्याचे काम करण्यात आले. शिक्षणातील अपयश हे आयुष्याचे अपयश नसते, हा सकारात्मक संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.

महिला सक्षमीकरण आणि समाजप्रबोधनातही योगदान

मीनाताई जगधने यांचे कार्य केवळ शाळेच्या चौकटीपुरते मर्यादित राहिले नाही. महिला सक्षमीकरण, सामाजिक जाणीव निर्माण करणे आणि समाजप्रबोधनाच्या क्षेत्रातही त्यांनी सातत्याने योगदान दिले आहे. कोणत्याही अपेक्षेशिवाय संस्थेसाठी दिलेली ३२ वर्षांची सेवा ही त्यांच्या सेवाभावाची ओळख मानली जाते.

कर्तृत्वाचा समाजासमोर गौरव

ग्रीन वर्ल्ड संस्थेच्या माध्यमातून गेल्या २५ वर्षांपासून शिक्षण, समाजसेवा, साहित्य आणि विविध क्षेत्रांतील उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या व्यक्तिमत्त्वांचा गौरव केला जात आहे. समाजासाठी प्रेरणादायी ठरणाऱ्या कार्याची नोंद घेऊन ती व्यापक स्तरावर पोहोचविण्याचा संस्थेचा प्रयत्न आहे.

या पुरस्कार सोहळ्यास महाराष्ट्र राज्याचे अतिरिक्त आयुक्त, जमाबंदी खिलारे साहेब तसेच सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाचे प्र-कुलगुरू डॉ. पराग काळकर प्रमुख अतिथी म्हणून उपस्थित राहणार आहेत.

रविवार, २७ सप्टेंबर २०२६ रोजी दुपारी १.३० वाजता पुण्यातील जाधवर ग्रुप ऑफ इन्स्टिट्यूट, नन्हे-आंबेगाव येथे हा सन्मान सोहळा पार पडणार आहे.

विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याला दिशा देणाऱ्या एका सेवाव्रती शिक्षिकेच्या कार्याचा हा गौरव असून, श्रीरामपूरच्या शैक्षणिक परंपरेत मानाचा अध्याय म्हणून या सन्मानाकडे पाहिले जात आहे.